Bira kelimesinin etimolojik kökeninin İbranice olduğu söylenmektedir. İbraniler, biranın esas maddesi olan arpa tohumunun İbranicede bre kökünden geldiğini ileri sürürler. Latincede ise bibere sözü içmek anlamına gelir. Bir başka görüş de Sakson dilinde arpa sözünün karşılığının bere olduğudur.
Biranın zaman içindeki seyrine bakacak olursak; dünyada ilk bira Sümerler tarafından M.Ö 6000 yılları arasında üretildiği tarihi bulgularla ispatlanmıştır. Mezopotamyada ve Anadoluda bu yıllarda arpa fermantasyonu yapılmaktadır. Tahılın ilk olarak nasıl yiyecek halinden içecek haline geldiğini henüz kesinleşmemiştir. Ancak tarımla birlikte insanların elde ettiği ilk ürünü bira yaparak bir yiyeceği besleyici bir
içecek haline getirip bir nevi sıvı ekmek yapma isteği daha öne çıkan bir görüştür. Özellikle yolculuğa çıkacak olanlar yanlarına besleyici ilkel biralarıalmaktaydılar.
Fırat nehri kıyılarında bulunan ve şimdi Londrada British Museumda muhafaza edilen Blue Monument (Mavi Anıt Taş) üzerinde eski yazılı bir belgeyle kesinlik kazanmıştır. Babil krallarının, tanrıya yakardıkları dinsel törenlerde bira içtikleri ve halkı da bira içmeye teşvik ettikleri, bilinen gerçekler arasındadır. Bira, Mezopotamyadan Mısıra, Mısırdan Yunanistana ve oradan da Romaya geçerek tüm dünyaya yayılmıştır. Her topluluk kendine göre bira imalatı yapmaktaydı. İlk defa doğru bira 1516 senesinde Almanyada çıkarılan Rheinheitsgebot (Alman Saf Bira Kanunu) ile tarif edildi. Bu kanun biranın sadece 3 temel gıda maddesinden üretilebileceğini yasallaştırdı: Arpa, şerbetçi otu ve su. Ancak bira yapımı için ihtiyaç duyulan mayanın atmosferde serbest dolaşan bakteriler tarafından temin edildiği o tarihlerde kimse tarafından bilinmiyordu. Maya bu nedenle zaman içinde dördüncü temel madde olarak kabul edildi.
Resim 1: Eski Mısırda bira yapımı
Türk Standartları Enstitüsü tarafından hazırlanan standartta biranın tanımışu şekilde yapılmıştır: Bira, malt ve diğer ekstrakt verici maddelerin öğütülüp sıcak su ile belirli metotlara göre işlenmesiyle elde edilen şıranın, şerbetçi otu ile kaynatılması ve soğutulmasından sonra bira mayası ile fermente edilmiş, dinlendirilmiş ve pastörize edilmiş, içinde çözünmüş halde CO2 bulunan alkollü veya alkolsüz bir içecektir. Arpanın dışında seyrek olarak mısır, çavdar, yulaf, buğday, ve pirinç de kullanılır. Bu tanıma dayanak, biranın genel özellikleri aşağıdaki gibidir.
• Mayalandırılarak üretilir.
• Alkol miktarı %3 -%6 arasındadır. Ancak yüksek alkollü biralarda bu oran %8 - %12lere varabilmektedir.
• Ana maddeleri arpa maltı, şerbetçiotu, su ve bira mayasıdır.
• Karbondioksit içerir.
• Soğuk içilir.
• Bira berrak olmalı, kendisine has tat ve kokuyu taşımalıdır. Birada kalite yönünden berraklık, renk, tat ve koku büyük önem taşır.
Biranın birleşiminde ise şu maddeler yer alır:
Su %90-%92
Alkol %3 -%6
Ekstrat %4 -%5
Karbondioksit %0,35 -%0,45 (Ekstrat: Çeşitli katkı maddelerinin bira içerisinde çözünmüşşekilde bulunmasıdır.)
|